Nedir
ARUZ « Edebiyat
Hecelerin uzunluğu ve kısalığı esasına dayanan ve Arap nazmında kullanılan vezin.
Aruz'u, Arap dilcisi İmam Halil (- 786) bir bilim haline getirmiştir. Bu zamana kadar Araplar manzumelerini pratik bir usulle yazarlarken, İmam Halil bunu birtakım esaslara dayamıştır. Bu esasların sonucu olarak da Arap dilcileri şiir bilimini, aruz ve kafiye bilimi olmak üzere ikiye ayırmışlardır. Aruz bilimi, aruz vezninin kurallarından söz eder.
Arap yazı sistemine sıkı sıkıya bağlı olan aruz vezni, hece esasına dayanır. Hecelerin harekeli (müteharrik) ya da harekesiz (sakin) harflerle meydana gelmesine göre ayrılır Yazılı bir beyit, harekeli ve harekesiz hecelerden meydana gelmiştir. Heceler de harflerin sayılarına göre Sebeb, Veded, Fasıla adlarını alırlar. Bunlar da iki kısma ayrılır: 1) Hafif Sebep, bizdeki kapalı hecenin karşıtıdır ve (-) ile gösterilir; 2) Ağır Sebep, bizdeki açık hecenin karşıtıdır ve ( . ) ile gösterilir. Bu temel hece şekillerinin birbirleri ile karışmasıyla 8 şekil meydana çıkar.
Her beyitte en aşağı dört tanesi bulunan bu şekillere “tef’il” ya da “tefile” denir.
Fe'ûlün (.- -), fâ'ilün (- .-), mefailün (.-.-), fa'ilâtün (-.- -), müstefilün (- - .-), mefûlâtü (- - -.), müf â'aletün (..- -.-), mütelâ'iliün (..-.-).
Tefîle'lerin de türlü şekillerde birleşmesi ile 16 nazım kalıbı meydana gelir. Bunlara “bahir” denir.
Çok eski zamanlardan beri kuvvetli bir halk şiiri geleneğine sahip olan Türkler, İslâm dünyasına katılmağa başladıktan sonra, şiirlerini Arapça ve Farsça yazmaya başlamışlar ve Türkçeye birçok Arapça ve Farsça kelimelerin girmesinden sonra da aruz vezninde çok başarılı örnekler vermişlerdir. Divan Edebiyatı, baştan başa aruz vezni ile yazılmış ve Arapça, Farsça kelimelerin kullanıldığı şiir örnekleri ile doludur. Ancak XIX. yüzyılın sonlarında Türkçe kelimelerle yazılmaya başlanan bu vezindeki şiirlere de rastlamakta isek de bu vezin sistemi Türkçemize yabancı kalmakta devam etmiştir.
PATRONA HALİL ( - 1730) « Tarih
Kendi adı ile anılan ayaklanmanın başı, Arnavut bir gemicidir. 1730 yılında, Lâle Devri'nin getirdiği eğlence âlemine son vermek düşüncesi ve şeriat istemek bahanesiyle ayaklanmış sadrazam Damat İbrahim Paşa ile bir çok ileri gelen kişileri öldürmüş, Ahmet III. ü tahtan indirerek Mahmut I.i tahta çıkarmıştır. Mahmut I. tarafından saraya davet edildiği bir sırada, arkadaşları ile birlikte öldürülmüştür.
BASINÇ « Sözlük
Havanın belirli bir yüzey üzerine yaptığı baskı (hava basıncı). Havanın bu baskısı barometre ile ölçülür. Atmosferdeki türlü akıntıların etkisi ile değişiklikler gösterir ve deniz yüzünden yükseldikçe azalır. Basıncın az olduğu yerlere alçak basınç alanı fazla olduğu yerlere yüksek basınç alanı denir. Basınç üzerinde, aynı zamanda günlük ve yıllık değişiklikler de olur. Günlük basınç değişmeleri, toprakta genel olarak sabahları ve öğleden sonraları alçak basınç; öğleden önce ve akşamın geç saatlerinde yüksek basınç şeklinde olur. Kara ve denizlerin dağılış şekilleri ile ilgili olarak kışın alçak basınç alanları denizler üzerinde, yüksek basınç alanları karalar üzerinde meydana gelir. Yazın ise bunun tersi olur.
ANGOLA « Dünya Coğrafyası
Afrika'nın güneybatısında bir Portekiz sömürgesi. Yüzölçümü 1.246.700 kilometrekare, nüfusu 4.495.000 dir.Baş şehri Loanda'dır. Ülke, yüksekliği 2.500 metreyi geçen bir yayla durumundadır. Fakat, kıyı bölümleri ovalık alanlar halindedir. Kahve, şeker, mısır, bitkisel yağ, hindistan cevizi başlıca gelir kaynaklarıdır. Portekizliler, Angola'yı 1488 yılında keşfetmişlerdir. O tarihten beri bir sömürge olarak kullanılmaktadır. Halkının çoğu Bantu Zencilerinden meydana gelmiştir
SİİRT « Türkiye Coğrafyası
Siirt ilinin merkezi olan şehir. Nüfusu, 22.898 dir. Botan çayının hayli verimli bir vadisinde kurulmuştur. Bir bağlar, bahçeler kasabası durumundadır.
SİİRT İLİ
Güneydoğu Anadolu Bölgesinde bulunan illerimizden biri. Yüzölçümü 11.353 kilometrekare, nüfusu 232.243 tür. Kuzeyinde Bitlis ve Muş, doğusunda Van ve Hakkâri, batısında Diyarbakır, güneyinde Mardin illeri bulunmaktadır. Yüzeyi oldukça verimli platolardan ve geniş vadi tabanlarından ibarettir. Tahıl ekimi ve hayvancılık, başlıca geçim kaynaklarıdır.
ALTINÖZÜ « Türkiye Coğrafyası
Hatay'a bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 438 kilometrekare, nüfusu 34.044 dür. Oldukça düz genişlikler ve tatlı meyilli vadiler şeklinde bir yüzeye sahiptir. Çevresinde orman yoktur. İlçe halkı buğday arpa, zeytin ziraati ve havyarcılıkla geçinmektedir. Merkezi 2.875 nüfuslu Fatihli kasabasıdır.
