Nedir
MAHKEMELER « Hukuk
Mahkemeler, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından hazırlanmış olan kanunlara göre, millet adına, bağımsız olarak adaleti yerine getirirler.
Mahkemeler ikiye ayrılır: 1 - Hukuk Mahkemeleri, 2 - Ceza Mahkemeleri.
Hukuk Mahkemeleri: Alacak, boşanma, miras, ev boşaltma, evlat edinme gibi dâvalara bakar. Hukuk mahkemeleri şu bölümlere ayrılır: 1 - Sulh Hukuk Mahkemeleri (Bin liraya kadar alacak, nafaka, ev boşaltma dâvalarına bakar). 2 - Asliyle Hukuk Mahkemeleri (Bin liradan fazla alacak, boşanma dâvalarına bakar). 3 - Ticaret Mahkemeleri (Ticaret işlerinden çıkan dâvalara bakar). 4 - îş Mahkemeleri (İşçi ve işverenlerle ilgili dâvalara bakar). 5 - İcra Mahkemeleri (İcra takip işleri ile ilgili dâvalara bakar).
Ceza Mahkemeleri: İşlenen suçlar, bir ceza vermeyi gerektiriyorsa, bu dâvalara Ceza Mahkemeleri bakar. Ceza Mahkemeleri, şu bölümlere ayrılır: 1 - Sulh Ceza Mahkemeleri (Küçük suçlara bakar). 2 - Asliye Ceza Mahkemeleri (Sahte işlemler, hakaret gibi dâvalara bakar). 3 - Toplu Asliye Ceza Mahkemeleri: (Asliye ceza ile ağır ceza mahkemelerinin baktığı suçlar dışında kalan dâvalara bakar). 4 - Ağır Ceza Mahkemeleri (Cana, namusa, mala, devletin güvenliğine karşı suç işleyenlerin yargılandığı mahkemelerdir).
Askerî Mahkemeler: Subay, asker ya da askerlikle ilgili kimseler tarafından işlenen askerlik suçlarına bakar.
Asliye ceza Mahkemelerinde, Toplu Asliye Ceza Mahkemelerinde, Ağır Ceza Mahkemelerinde, yargıçlardan başka. Cumhuriyet Savcısı da bulunur. Cumhuriyet Savcısı, suç işleyenleri, Türk milleti adına davacı olarak takip eder.
Bu mahkemelerde, kendisine bir suçu îşlediği söylenen kimse sanık adını alır. Suçu, mahkeme kararı ile kesinleşirse, suçlu adını alır.
Yargıçlar, verdikleri hükümlerde,kanunlara göre hareket ederler ve hiçbir etki altında kalmazlar. Kararlarında serbesttirler.
Her dâvâlı, her davacı, her sanık, istediği zaman, mahkemelerde dâvasını daha iyi takip edebilmek için avukat tutabilir. Avukatlar, Hukuk Fakültelerini bitiren ve mahkemelerde başkalarının haklarım savunabilme yetkisini almış olan kimselerdir. Yüksek mahkemeler:
Bu mahkemelerden başka, Yüksek Mahkemeler de vardır. Yüksek Mahkemeler şunlardır: Yargıtay, Askeri Yargıtay, Anayasa Mahkemesi.
Yargıtay: Bütün mahkemelerin üstünde olan yüksek bir mahkemedir. En tecrübeli yargıçlardan meydana gelmiştir, Ankara'dadır. Yukarda görülen mahkemelerin herhangi birinde dâvası görülmüş olan her vatandaş, yargıç tarafından verilen hükmü, kendine göre, kanunlara uygun görmez ve beğenmezse, bu hükmün bir daha incelenebilmesi için Yargıtaya başvurur, yargıtayda bu hüküm incelenir. Yargıcın verdiği karar doğru bulunursa, onaylanır, böylece hüküm yerine getirilir. Yargıcın verdiği karar, Yargıtayca uygun görülmezse, “bozulur” ve dâvaya yeniden bakılır. Mahkeme, dâvaya, bu bozulma kararını göz önünde tutarak, yeniden bakar. Ya yeni bir hüküm verir ya da ilk verdiği kararda ısrar eder. O zaman, dâva yeniden Yargıtay'a gider ve orada, Yargıtaydaki bütün yargıçların katılması ile incelenir. Bunların vereceği karar, artık kesin olur.
Ağır Ceza Mahkemeleri tarafından verilmiş olan ölüm cezaları, Yargıtayda da onaylandıktan sonra, ölüm cezasının yerine getirilmesi için, Büyük Millet Meclisinden karar alınır. Ölüm cezası. Meclis tarafından onaylanırsa, suçlu, asılmak suretiyle cezalandırılmış olur.
Askerî Yargıtay: Askerî mahkemelerin vermiş olduğu kararların. Yargıtay gibi, incelenmesinin ve onaylanmasının yapıldığı yüksek bir mahkemedir.
Anayasa Mahkemesi: Yeni Anayasamıza göre kurulmuş yüksek bir yargı organıdır. Anayasa Mahkemesi, Bakanların işledikleri suçlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılan kanunların Anayasaya aykırı olup olmadığına bakar.
Uyuşmazlık Mahkemesi: Adliye, idare mahkemeleri ve askerî mahkemeler arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmekle görevli bir mahkemedir.
AKŞEHİR « Türkiye Coğrafyası
Konya'ya bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 4754 kilometrekare, nüfusu 71.020 tir.
Konya'nın batısında bulunan Akşehir, geniş miktarda tarım ve hayvancılığa müsait bir düz ova halindedir. Buğday ve arpadan başka önemli miktarda pancar, patates, nohut, soğan ve afyon ekimi yapılmaktadır.
Ortasından geçen Akşehir çayı ile ikiye bölünmüş bulunan Akşehir kasabasında, Romalılardan kalma eski Philomelium şehrinin bazı harabeleri bulunmaktadır. Selçuklulardan Karaosmanoğullarına geçmiş ve Yıldırım Bayezit zamanında Osmanlılar tarafından zapt edilmiştir. Ankara savaşından sonra esir edilmiş olan Yıldırım Bayezit, Akşehir'e getirilmiş ve burada kendini zehirlemiştir. Akşehir'de aynı zamanda Selçuklular ve Osmanlılardan kalma çeşitli tarihî eserler vardır. Taş Medrese, İmaret Camiî, Nasrettin Hoca türbeleri, bunların arasında en önemlileridir.
Anadolu'da her geçtiği şehri yakıp yıkan Timur'un Akşehir'i de yakıp yıkmasına Nasrettin Hoca'nın nükteleri engel olmuştur.
İlçenin merkezi 15.187 nüfuslu Akşehir kasabasıdır.
OPERA « Bilim ve Sanat
İçindeki konuşmalar müzikli olan ve bir orkestra'nın katılmasıyla oynanan şarkılı, manzum yazılmış yüksek sahne eseri. Operaya “lirik dram” adı da verilir. Operanın başlangıç tarihi XVI. yüzyıldır, İtalya'nın Floransa şehrinde, bazı eserlerin bestelenerek sahneye konmasıyla başlayan opera, asıl kuruculuğunu Monteverdi (1567 - 1643) ile kazanmıştır. Bu yeni müzikli dram sanatı. XVII. yüzyılın başlarında Fransa'ya geçmiş, çok geçmeden Paris'te “Millî Fransız Operası” nın kurulması ile gelişmeler kazanmaya başlamıştır. Gerek sahne alanında, gerekse beste alanında yetişen büyük sanatçılar elinde opera, yüksek bir sahne eseri olmak özelliğini kazanmıştır.
HIYAR « Bitkiler
Kabakgillerden bir bitki. Sebze ile meyve arası bir bitkidir. Meyvesi, yeşili ince kabuklu, uzunca bir yeşillik salatasıdır. Turşusu yapıldığı gibi, tuzlanarak da yenir. Halk arasında “salatalık” da denir.
SEYLAN « Dünya Coğrafyası
Hindistan yarımadasının güneydoğu kıyılarının karşısında bir ada. Yüzölçümü 65.607 kilometrekare, nüfusu 9.165.000 dir. Britanya Milletler Topluluğuna bağlı bir adadır. Çay ve baharat, adanın başlıca ürünleridir.
ARSENİK « Kimya
Kimyasal bir eleman. Sembolü As, atom numarası 33, atom ağırlığı 74.91 dir. Tabiatta az miktarda serbest halde bulunur. Başlıca bileşikleri demir, kükürt gümüş ve nikelle olan bileşikleridir.
Arsenik elde etmek için, arsenopirit (demir arsenik, kükürt), löllingit (demir, arsenik ile kömür karışımı ateşe dayanıklı kilden yapılmış kaplarda ısıtılır. Çıkan arsenik buharları demir toplama kaplarında gri renkli billurlar halinde yoğunlaşır.
Pek az miktarda insan ve hayvan vücudunda bulunan arsenik, teknikte fişek saçması yapımında kullanılır.
Arsenik bileşikleri asıl hekimlikte kullanılmaktadır. Bunların hemen hepsi çok zehirli cisimlerdir, ancak çok ufak dozlarda kullanılır (0,05 gramdan fazla alınırsa zehirlenme olur).
