ZERDÜŞT « Din
Klâsik yazarların, Zerdüştlük dininin kurucusu olarak gösterdikleri kişi. Yaşayıp yaşamadığı kesin olarak bilinmemektedir. Aristo'ya göre Zerdüşt M. Ö. VII yüzyılda yaşamıştır. Bazı yazarlar da, Zerdüşt'ün M.Ö. X. yüzyılda yaşadığını yazarlar.
Zerdüşt'ün kurduğu bu dinin esası iyilik ve fenalık mücadelesidir. Her ikisi üstünlük için birbirleriyle savaşmaktadır. Bu çarpışmada, iyilik tanrısına melekler, fenalık tanrısına da şeytanlar yardım eder. İran’da yaygın olan bu din, Müslümanlığın yayılması ile (VII. yüzyıl) tarihine karışmıştır. Bu dinin kutsal kitabı “Zend – Avesta” dır.
KÂĞIT « Teknik
Yazı yazmak, kitap ya da dergi, gazete basmak, içine öteberi sarmak, gibi işlerde kullanılan, çeşitli bitkisel maddelerin hamur haline getirilmesinden sonra ince tabakalar halinde elde edilen madde.
Yazının icadından sonra, yazılması gerekli şeylerin tespiti için, en eski zamanlarda kurutulmuş ve balmumu ile sertleştirilmiş palmiye gibi bitki yaprakları, âdi hayvan derileri, bir kamışın kabuğundan çıkarılan papirüs kâğıtları kullanılmıştır. Bugünkü şekliyle kullanılan kâğıt, ilk defa Çinliler tarafından icat edilmiş, Araplar aracılığı ile İspanya'dan Avrupa'ya geçmiştir. Kâğıt yapımı, XIV. yüzyıldan sonra daha yaygın olmaya başlamış, bugünkü gelişmiş şekline de XVIII. yüzyılda ulaşmıştır.
Bugünkü kâğıt yapımı için kullanılan ilkel madde, kısa ipliklî selüloz hamurudur.
Kâğıt eskiden yalnız paçavradan yapılırdı. Bugün ise, paçavra, ancak iyi cins kâğıtlar için kullanılmaktadır.
Kâğıt yapımında iki önemli işlem vardır:
1 - İlkel maddelerin kâğıt hamuru haline çevrilmesi:
ilkel madde paçavra ya da odun olduğuna göre, kâğıt hamurunun kâğıt haline çevriliş işlemi değişiklik gösterir.
Paçavradan kâğıt hamuru hazırlanması için; ilkin, paçavralardan, kâğıt yapmaya yaramayan kısımlar ayrılır.
Ayıklanmış olan paçavra, sıcak sodyum hitroksitli ya da kireçli su ile yıkanır. Paçavra ipliklerinin beyazlatılması için kireç kaynağı, klor gazı kullanılır ve hamur iyice ezilir. İşte elde edilmiş olan bu hamura boya, kaolen, baryum sülfat, reçine gibi maddelerle kolalama maddeleri ilâve edilir.
Odundan kâğıt hamuru elde etmek için kâğıt yapımında kullanılacak odun olan çam ağacı, kayın ağacı, kavak ağacı toplanır. Ağaçlar silindir şeklinde kesilir, kabuğu soyulur, rendelenmek suretiyle temizlenir. Bundan sonra sıcak su buharına tutulur. Sonra da sert taştan yapılmış büyük değirmen taşların, da lifler haline getirilir. Meydana gelen bu odun hamuru havuzlarda toplanır. Odun hamuru, reçinelerden, 1inyinden temizlenir ve beyaz halde hamur meydana çıkar.
II — Kâğıt hamurunun kâğıt haline konulması :
Büyük bir havuzda, bir pervane aracılığı ile akıcı bir duruma sokulan kâğıt hamuru, büyük iki dönen silindir arasına gerilmiş ve sonsuz olarak döner bez üzerinde akıtılır. Bu bez üzerinde ince yaprak halinde ilerlerken, silindirler aracılığı ile suyunu kaybeder ve ıslak kâğıt haline gelir. Bu ıslak kâğıt, kurutma makinelerinden geçer ve tahta bir makara üzerine sarılır. Bu sarılı makaralar, kâğıt bobinlerini meydana getirir
Bu bobinler, rotatif makinelerde baskı yapan gazeteler tarafından aynen kullanılabilir. Düz baskı denen makinelerde kitap ve dergi basmak için bu bobin halindeki kâğıtlardan düz kâğıt denen kâğıtlar elde edilir. Kâğıt çeşitleri : Matbaacılıkta kâğıdın gerek cins bakımından, gerekse boy ve en bakımından büyük önemi vardır. Matbaa makineleri, belli ölçülerdeki kâğıt boylarına göre yapıldığından, bütün dünyada kullanılmakta olan kâğıt boylan değişmez ölçüler içinde bulunurlar. Bu ölçüler, rotatifler için gerekli olan bobin şeklindeki kâğıtlar ve düz makine denilen baskı makineleri için belirlidir. Milletlerarası kâğıt boyları, 57x82, 63x95, 68x100, 70x100 santimetre olarak bilinir. Rotatifler için kullanılan bobinler de, genel olarak bu ölçülerin katlanışına u. yor.
Yukarda ölçüleri verilen kâğıtların ikiye, dörde, sekize katlanmasına göre, değişik boyda kitap, gazete, dergi boyları meydana getirilir. Elinizde tuttuğunuz ansiklopedinin kâğıt ölçüsü, 68x100. forma boyu ölçüsü de 68x100 / 1/16 dır.
Kâğıtlar, cinslerine göre de ayrılırlar. Bunlar da, kuşe kâğıdı (beyaz parlak kâğıt), birinci hamur (beyaz mat)( ikinci hamur (beyaz mat), üçüncü hamur (esmer mat), illüstrasyon (resim baskısına elverişli kalın ve ağır kâğıt,) pelür kâğıdı (ince. yarı şef. raf), simili (iki yüzü parlak), yarım simili (bir yüzü parlak), verje (mat, kalın ve lifli), filigranlı (ışığa tutulunca içinde çizgiler görülen), çeşitli kalınlıkta karton ve mukavvalar.
Bu kâğıt cinslerinden başka, baskı işlerinde kullanılmayan eski ve yeni kâğıt çeşitleri şunlardır.
Çin kâğıdı : İpekten ya da bambu kamışından yapılır, ince, sarımtırak kâğıttır.
Duvar kâğıdı : Oda duvarlarını kaplamak için hazırlanmış süslü ve kabartmalı kâğıtlardır.
Çizgili kâğıt : Defter yapımında kullanılan, üzerine çizgiler basılmış kâğıt.
Resim kâğıdı : Kurşun kalem, sulu boya, çini mürekkebi ile resim yapılabilen, pürtüklü, suyu içen kâğıt
Kopya kâğıdı : Yazı makinelerin, de, ikinci bir kâğıda yazılanları çıkarmak için kullanılan arkası renkli korumuş mürekkepli bir cins özel kâğıt
Saman kâğıdı : Genel olarak san renkte, kurşun kalemle yazı yazmakta, müsvedde yapmakta kullanılan kâğıt.
Sünger kâğıdı : Mürekkeple yazılan yazıyı kurutmak için kullanılan içici kâğıt.
Krepon kâğıdı : Çiçek, fener gibi şeyler yapmakta kullanılan, çekildikçe katları açılan renkli kâğıtlar.
Elişi kâğıdı : Bir yüzleri parlak, cilâlı, renkli kâğıt.
Esericedit : Yazı yazmak için kullanılan, belli boydaki birinci hamur kâğıt.
BOĞAZLAR BÖLGESİ « Türkiye Coğrafyası
Çanakkale ve İstanbul Boğazları ile Marmara Denizini çevreleyen yüzey üzerinde kurulmuş bölge. Bu bölge, milletlerarası bir özellik kazanan Boğazlar meselesini çözmek için çeşitli anlaşmalarla, Sevr ve Lozan antlaşmaları ile askerî tesislerin kurulamayacağı bir bölge haline getirilmiş; 22 Temmuz 1936 da imzalanan Montrö Antlaşması ile de, Türk egemenliğinin kayıtlandırıldığı bir bölge olmaktan çıkarılmıştır.
BİKİNİ « Dünya Coğrafyası
Pasifik Okyanusunda Halik mercan takım adalarının en kuzeyinde bulunanlardan bir mercan adası. Bilhassa 1946 yılından sonra Amerika Birleşik Devletleri tarafından yapılan atom bombasının bir filo üzerindeki etkilerini kontrol için yapılan denemelerle ünlüdür.
1529 yılında Saavedri tarafından bulunmuştur.
OTOPSİ « Bilim ve Sanat
Ölümün sebebini anlamak için cesedi açma işi. Otopsi, savcının ve yargıcın gerekli gördüğü hallerde, adlî tıpla ve patolojik anatomi ile ilgili hekimler tarafından yapılır, iç organlarda, ölümün meydana geliş sebebi, tıp bilimi bakımından incelenir.
TEBRİZ « Dünya Coğrafyası
İran Azerbaycan’ının merkezi olan şehir. Nüfusu 290.000 dir. Tebriz, İslâm medeniyeti devrinde, Doğu'nun pek bayındır ve önemli şehirlerinden biri durumunda bulunuyordu. Halı ve şalları ünlüdür.