Nedir
DOLİKOSEFAL « Bilim ve Sanat
Antropoloji biliminde kafatası şekillerinden birine verilen ad. Bu deyim karşılığı olarak Türkçede “uzunkafalı” kelimesi kullanılmıştır. Antropoloji, insan ırklarının tasnifinde, kafatasının biçimine göre sınıflamalar yapmış ve bu biçimlerden braki sefal mezosefal ve dolikosefal şekillerini çıkarmıştır. Buna göre, burun kökü üzerinde ve kas kavisleri arasında bulunan glabella noktasından ölçülen ön-arka uzunluk ile buna dikey olan genişlik arasındaki oran, kafatası şekillerini vermekte ölçü olarak kullanılmaktadır. Bu endis, 74,9 dan küçük olursa, böyle kafa şekillerine dolikosefal adı verilir. Bu endis, 80 den fazla olursa, buna da brakisefal denir.
BAYAT « Türkiye Coğrafyası
Çorum iline bağlı bir ilçe. Nüfusu 22.875 dir. İlçenin yüzeyi genel olarak ormanlarla kaplı dağlar ve ovalık alanlardan meydana gelmiştir. Halkın geçimi hayvancılık ve tarım ürünleri ile olmaktadır.
İlçe merkezi 1768 nüfuslu Bayat kasabasıdır.
FERİBOT « Ulaşım
Trenleri bir kıyıdan öbür kıyıya taşıyan tren vapuru. İki kıyı arasında, tren köprüsü kurulmaya elverişli olmayan yerlerde, feribotlar kullanılır. Feribot, içinde baştan başa demiryolu bulunan büyük bir vapurdur. Bir katarın vagonları, tamamıyla bir feribotta yerleşecek şekilde yapılmıştır. Böylece yük vagonları, fazla masraf ve zaman kaybına sebep olmadan bir kıyıdan öbür kıyıya geçirilmiş olur.
BİTLER « Hayvanlar
Böcekler sınıfına bağlı kanatsız, küçük hayvanlar. Çeşitli bitkilerin yapraklarında filizlerinde, dallarında, gövdelerinde, bazen köklerinde yaşayarak öz suyu ile geçinenleri olduğu gibi,memeli hayvanların derisinde parazit olarak (asalak) yaşayan ve kan emenleri vardır. Bit denince, asıl bunlar hatırlanır.
Memeli hayvan asalakları olan bitlerin, koyunlarla insanların dışında ,her memelide belli bir türü yaşar. Koyunlarda bir cinsin iki ayrı türü, insanlarda ise iki ayrı cinsi bulunabilir. Bitlerin gelişmeleri doğrudan doğruyadır. Yani, yumurtadan çıkan yavrular, tamamıyla ergin bite benzerler ve yumurtadan çıktıklarının 13. gününde erginleşirler.
İnsan bitleri bulundukları bölgeye göre adlandırılırlar : a - Baş biti, Beyaz renkli yumurtalarını (sirkelerini) saçlara yapıştırır. Sirke içindeki larva, iki hafta içinde çıkar. Rengi, üzerinde yaşadığı insanın rengine benzer.En çok kulak arkalarında bulunur. Uzunlukları erkeklerde 1-1,5 milimetredir.Karnı yedi halkalıdır, b - Vücut biti; baş bitinden biraz daha büyüktür. Yumurtalarım çamaşırların liflerine ve vücut kıllarına bırakırlar, c Kasık biti, çoklukla kasık kıllarında bulunur.
Bitler, aynı zamanda tehlikeli olan hastalıkların da bulaşma vasıtasıdır. Tifüs, hummayı râcia, beş gün humması gibi hastalıklar bitler vasıtasıyla insanlara geçer.
Pis olma sonucu insanlarda yer eden bitlerden sakınma, devamlı temiz olma ile mümkündür. Bunun için vücut ve eşyaların devamlı temiz tutulmasına çalışmalıdır.
Bitlis ilinin merkezi olan 16.562 nüfuslu bir şehir. Ne zaman kurulduğu bilinmeyen Bitlis .İslâmlar devrinde bir sınır şehri olarak kullanılmış, Yavuz Sultan Selim zamanında Osmanlı sunarları içine girmiştir.
Yüzeyi, çoklukla 3.000 metreyi aşan dağlarla kaplıdır. Halk, hububat ekimi ve hayvancılıkla geçinmektedir.
MAĞARA « Türkiye Coğrafyası
Adana iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 870 kilometrekare, nüfusu 17.873 tür. İlçenin toprakları, Seyhan nehrinin Göksu kolunun geniş vadisiyle bu vadiyi Doğudan ve Batıdan kuşatan dağlardan meydana gelmiştir. Halkı genel olarak tarımla geçinir. Pamuk ekimi de önemlidir. İlçenin merkezi 2.455 nüfuslu Mağara kasabasıdır.
ŞEYH SAİT AYAKLANMASI « Tarih
Cumhuriyetimizin ilk yıllarında, dini, siyasî ihtirasa âlet ederek yapılmış ayaklanmalardan biri. Doğu Anadolu'da, Genç kasabasına bağlı bir köyde oturan ve Nakşibendi tarikatının şeyhi olan Şeyh Sait, Genç Türk Cumhuriyetine başkaldırarak Doğu'da liderliği altında bir devlet kurmak için harekete geçmiş ve din elden gidiyor parolası ile kendisine topladığı taraftarları ile 11 Şubat 1925 tarihinde ayaklanmıştır. Ayaklanan Şeyh Sait taraftarları halk arasında süratle genişlemiş ve geri kafalıların da katılması ile gittikçe büyümüştür. Genç kasabası alınmış, Elâzığ ve Diyarbakır şehirleri, bu çapulcular tarafından kuşatılmıştır. Fakat, hükümet kuvvetleri Cumhuriyete başkaldıran bu gericilerin daha fazla ilerlemelerine engel olmuş ve çok geçmeden;, Şeyh Sait'in liderliğindeki bu ayaklanma hareketi bastırılmıştır. Yakalanan Şeyh Sait ve ayaklanmanın ileri gelenleri, İstiklâl Mahkemesince yargılanmışlar ve idama mahkûm edilmişlerdir. Hareketin lideri olan Şeyh Sait, kurmak İstediği Kürdistan devletinin başşehri yapacağı Diyarbakır'da asılmak suretiyle idam edilmiştir.
