İSLÂMLIK

İSLÂMLIK « Din

  

Peygamber Muhammed tarafından kurulmuş olan büyük din, Müslümanlık.

İslâmlık, Hicaz'da Kabe'nin bulunduğu Mekke şehrinde 610 yılında başlamıştır. Mekke'de doğmuş olan Muhammed, bu tarihte peygamberliğini ilân etmiştir.

İslâmlık, peygamberlerin sonuncusu Muhammed tarafından kurulmuştur. 570 yılında Mekke'de doğan Muhammed, kırk yaşına doğru dinini düşünmeğe başlamış, ilkin kendisine en yakın olanlar arasında taraftar bulmuş, sonunda da Kabe meydanında, ilk defa halkın karşısına çıkmayı denemiştir. Şiir dolu bir konuşma ile hemşerilerini, bu yeni Hak dinine çağırmağa başlamış ve dinini ilân etmiştir. Muhammed'e göre, bütün insanlar, bir tek Tanrının kulu idiler. Onun kudreti ve merhameti karşısında bütün insanlar eşitti. Bu sebeple bütün insanlar birbirlerine yardım etmeli, dünya malına düşkünlük göstermemeliydiler.

Muhammed'in bu çağrısı, ilkin fazla ilgi görmemiştir. Gün geçtikçe kendisine inananların sayısının artmasına karşılık, kendisine düşman olanların da sayısı artmıştır. Bunun üzerine Muhammed, kendisine inananlarla birlikte, doğduğu bu şehirden ayrılarak Medine şehrine göç etmiştir. (Müslümanlar, Peygamber'in hicret denilen bu gidişini, İslâm tarihinin başlangıcı saymışlardır. “2 Temmuz 622, Cuma”).

Muhammed, Medine'de ilkin kuvvetli bir ordu kurmuş ve yeni dinini, bir taraftan da silâh kuvvetiyle yaymağa başlamıştır. Çok geçmeden Mekke şehri de İslâmlığı kabul etmiş, hicretin onuncu yılına doğru bütün Hicaz, Müslüman olmuştur. Peygamber Muhammed, artık dininin büyük kalabalıklar tarafından benimsendiğini, büyük bir kuvvetle yayılmasına devam ettiğini görerek ölmüştür (632).

Dinî hüviyetinden çıkarak, siyasî bir devlet durumuna gelen Peygamber Muhammed'in kurduğu bu yeni düzen, Muhammed'in ölümünden sonra da durmamış ve asıl yayılmasını, Muhammed'in ölümünden sonra yapmıştır.

Peygamber Muhammed'in olumundan sonra, dinin ve devletin yaşaması için gerekli yönetimi, elinin ve devletin başkanı durumunda olan halifeler sağlamıştır. İlk halifeler, Muhamımed'in ölümünden sonra seçimle işbaşına gelmişlerdir, seçimle halifeliğe gelme, İslâmlıkta, ancak ilk dört halife için devam edebilmiştir. Bu sebeple, ilk dört halifelik devreyi içine alan İslâmlığın bu ilk devresine “Hulefa-i Râşidin” (Dört Halife Devri) adı verilir.

Dört Halife Devri, Peygamber Muhammed'in ölümünden hemen sonra Ebu Bekir'in halife seçilmesi ile başlamış. Bmevîler'in, Hilâfet makamına oturdukları 661 tarihine kadar devam etmiştir.

Dört Halife Devri'nin ilk halifesi Ebu Bekir'dir. Ebu Bekir, 632-634 yılları arasında halifelik etmiş, Peygamber Muhammed'in ölümünden sonra beliren kargaşalıkları büyük bir güçle bastırmış ve İslâmlığın yıkılmasını önlemiştir.

EbuBekir'den sonra halife olan Ömer (634-644) devrinde, İslâmlık, bir devlet olmaktan çıkıp bir imparatorluk haline gelmiştir. Suriye, Filistin, Irak, Mısır ve Libya'da yapılan ve başarı ile sonuçlanan savaşlar, İslâmlığın Arabistan yarımadasından çıkarak geniş bir alana yayılmasını sağlamıştır.

Üçüncü Halife Osman (644-656) zamanında İslâmlık Kuzey Afrika'da Trablusgarp ve Tunus, Asya'da Kafkaslar Azerbaycan, İran'ın doğu kuzey tarafla n (Horasan, Harizm) na kadar yayılmıştır.

Dördüncü halife Ali (656.661) devri, İslâmlığın yayılma devri değildir. Emevîlerle olan iç kavgaları ile geçmiştir. Ali'nin öldürülmesinden sonra halifelik makamı, Emevîler soyu ile devam etmiştir.

Gerçekten dünyada hiç bir din, Müslümanlık kadar çabuk yayılmamış ve girdiği ülkelerde Müslümanlık kadar gerçek bir değişme ve ilerleme unsur olmamıştır.

Muhammed'in ölümünden sonra İslâmlık, kurulan imparatorlukla, Afrika Asya ve Avrupa'da yayılmak imkânı bulmuş ve o tarihten bu yana, dünyadaki belli başlı dinlerden biri durumuna gelmiştir. Bugün Müslümanlık, inananların sayısı bakımından, dünyadaki ikinci büyük dindir. Son yapılan istatistiklere göre (1961), yeryüzünde 869.923.820 Hıristiyan, 429.064.400 Müslüman bulunmaktadır.

İslâmlık, Peygamber Muhammed'in Tanrı sözü olarak ve yirmi üç yıl içir de parça parça tebliğ ettiği bir kitab dayanır. Bu kitabın adı “Kur'an”dır. Kur'andan sonra dinin dayandığı bir temel daha vardır: Hadîs. İslâmlıkta da, çoğu öbür dinlerde olduğu gibi, iman, ibadet ve kişisel ve toplumsal hayatla ilgili birtakım esaslar vardır.

İmanın (inanç) esasları: a – Tanrının eşsiz birliğine varlık âlemini kapladığına benzeri olmadığına inanmak, b - Meleklere inanmak, c - Peygamberler aracıyla gönderdiği kitaplara inanmak (Tevrat, Zebur, İncil, Kur'an), d - Peygamberlere inanmak, e - Ahirete inanmak, f - Hayrın ve şerrin Tanrıdan geldiğine maddî - manevî kuvvetlerini kullanmakla her güçlüğün yenileceğine inanmak, g - Tanrıdan başka bir yaratanın olmadığına ve Hazreti Muhammed'in, Tanrının bir kulu, elcisi ve son peygamberi olduğuna inanmak.

İbadetin esasları: a - Tanrının birliğine ve Muhammed'in Tanrı tarafından gönderildiğine inanmak, b - Namaz kılmak, c - Yılda bir ay oruç tutmak, d - Zekât vermek, e - Hacca gitmek.

Kişisel ve toplumsal görevler: Her Müslüman'ın, hem Tanrıya, hem kendine nemde topluma karşı bir takım görevleri vardır. Tanrıya karşı olan görevleri imanın ve ibadetin esaslarını yerine getirmektedir. Bir kimsenin kendine ait görevleri de ahlâk kurallarının dışına çıkmaksızın kendini insanlığa yarar bir kişi haline getirmek, bir meslek sahibi olmaktır. Topluma ait görevler de sevgi, eşitlik ve adalet kuralları içinde milletine, yurduna faydalı olmaya çalışmaktır.

İslâm dini geniş bir şekilde ve hızla yayılmıştır. Fakat önceden Hıristiyanlığı kabul etmiş olan Avrupa'ya pek fazla etki edememiş, daha çok Musa ve İsa dini dışındaki bölgesel dinlerin yerine geçmiştir. Türkler İslâmlığı kabul ettikten sonra birçok İslâm devletleri kurulmuş, Türklerin İslamlığa yayılmasına çok yardımları dokunmuştur. Bosna ve Arnavutluk gibi Avrupa topraklarında İslâmlığı Türkler yaymıştır.İslâmlıkta doğru kabul edilen dört mezhep vardır. Bunlara Hanefî, Şafiî, Maliki ve Hanbeli denir. Türkiyedeki İslamların çoğu Hanefî'dir. İslâm inancına göre bu dört mezhebin dışında kalanlar doğru yolda sayılmaz.