Nedir
MENENJİT « Sağlık
Sinir sisteminde bulunan zarların iltihaplanmasından meydana gelen hastalığa verilen ad. Çok tehlikeli olan hastalıklardan biridir.
Sinir sistemimde beyin, beyincik, soğancık, omurilik gibi organlar vardır. Bunların üzeri, çok ince bir zarla kaplıdır. İki tabaka halinde olan bu zarların arasında, organları çeşitli tehlikelerden koruyan omurilik sıvısı dolaşır. Çeşitli etkiler ve hastalıklar sonucu, beyin zarları arasına giren hastalık etmeni mikropları, bu zarlarda iltihaplara yol açarlar. Bu iltihaplar, menenjit hastalığının meydana gelmesine yol açar. Tedavi edilemediğinde ya da geç tedavi edildiğinde, sinir sistemi organlarında önemli bozuklukların, hattâ ölümün meydana gelmesine sebep olan tehlikeli bir hastalıktır.
Menenjit hastalığı yapan mikroplar pek çoktur. Bunlar arasında başlıcaları şunlardır:
Kulak, boğaz ve burunda iltihaplara yol açan mikroplar; tifo, zatürree, frengi mikropları, verem mikrobu.
Menenjitler arasında menengokok adı verilen mikrobun yaptığı “salgın menenjit” hastalığı, çok tehlikeli olan salgınlara yol açar.Menenjit hastalığı belirtileri olunca, bir hekime gitmek gerektir.
YANMA « Fizik
İki madde arasında ısı çıkması ile meydana gelen olaya verilen ad. Havada da saf oksijen içerisinde olan yanmalar, oksitlenmeyi meydana getirir.
Maddeleri yakabilmek ,yanma olayını meydana getirebilmek için çoklukla önceden bir miktar ısının dışardan verilmesi gereklidir. Yanma başladıktan sonra meydana gelecek ısı, yanmayı devam ettirmeğe yeteceğinden artık dışardan ısı vermeğe lüzum kalmaz.
BENİ AHMER « Tarih
İspanyada 1232-1492 yılları arasında hüküm süren müslüman devletlerin sonuncusu Muhammed-ül Ahmerdir. Emeviler devrinde islâm orduları Kuzey Afrika’yı aldıktan sonra 711 yılında İspanyaya geçmişler ve burada Endülüs Emevileri (756 - 1031) devletini kurmuşlardır. Bu devletin dağılmasından sonra İspanyada Tevâif-i Mülûk denilen birçok İslâm devletleri kurulmuştur. Bunlar arasında çeşitli savaşlardan sonra İber yarımadasının doğusunda ve güneyinde bulunan Beni Ahmer devleti gelişmiş ve ispanya Müslümanları tarihinde önemli roller oynamıştır. 260 yıl süren egemenlikleri sırasında Beni Ahmerliler İspanyada çok değerli medeniyet eserleri meydana getirmişler başşehirleri olan Gırnata'da İnanıra sarayı gibi bir çok ünlü mimari eserler yapmışlar kuzeyden Hıristiyanların tazyiklerine dayanamayarak, 1492 de Aragom kralı Fernadoya teslim olmak zorunda kalmışlardır.
BASTİLLE « Tarih
Fransız ihtilâli sırasında halk tarafından yıkılan Paris'in ünlü kale ve siyasî mahkûmlar zindanı. Fransa kralı Charjes V. tarafından 1369 da temeli atılmış ve 1382 de Charles VI. zamanında tamamlanmıştır. İki yüz yıl kadar kale olarak kullanılmış, sonraları bir devlet zindanı haline getirilmiştir. Bilhassa siyasî suçluların konulduğu bir yer olan Bastille, büyük Fransız ihtilâlinin başlangıç, tarihi olan 14 Temmuz 1789 günü Paris halkı tarafından zapt edilerek yıkılmış ve içindeki mahkûmlar serbest bırakılmıştır.
ROMANYA « Dünya Coğrafyası
Avrupa'nın güneydoğu bölümünde, Karadeniz'e kıyıları olan bir devlet. Yüzölçümü 237.384 kilometrekare, nüfusu 18.400.000 dür. Başşehri Bükreş'tir. Komünizm bloğu içinde, cumhuriyetle yönetilen bir halk cumhuriyetidir.
Romanya'nın kuzeyinde Rusya, doğusunda Karadeniz, güneyinde Bulgaristan bulunmaktadır.
Coğrafya : Romanya, Avrupa'da kapladığı alanlar bakımından Balkanlar'ın en önemli devletlerinden biridir. Orta Avrupa'dan İspanya'ya kadar uzanan en kısa yol, Romanya'dan geçer. Orta bölümlerini, yükseklikleri yer yer 2.500 metreyi bulan dağlar kaplar. Transilvanya Alpleri, Doğu Karpatlar, iç kesimi batıya bakan büyük bir yay çizerek ülkeyi kaplarlar. Ülkenin temelini meydana getiren bu sıradağlar, Romanya'yı birbirinden farklı üç bölgeye ayırır: 1-Transilvanya Alpleri ve Karpatlar. 2 - Transilvanya ile Banat, 3 - Eflâk ve Buğdan. Eflâk ve Buğdan, ülkenin tarıma en elverişli bölgelerini meydana getirir. Bu yörelerde bulunan ve Tuna'nın Karadeniz'e döküldüğü alanların meydana getirdiği Dobruca bölgesi, bütün Romanya'nın en verimli topraklarını meydana getirir. Dağlar ise, sık ormanlarla kaplıdır.
Romanya'nın iklimi, genel olarak, kuzeyden, Rusya'dan gelen soğuk rüzgârların etkisi altındadır. Özellikle Romanya'nın doğusunda bulunan geniş ovalar, bu soğuk rüzgârların geniş etkisi altındadır. Fakat, daha güneyde Karpat sıradağları, Transilvanya'yı, bu soğuk rüzgârlardan korur. Buralarda kış uzun sürer, yazlar da genel olarak fazla sıcaklık yapmadan geçer.
Romanya'nın en önemli akarsuyu, Orta Avrupa'nın en önemli akarsuyu olan Tuna ile bunun; kollarıdır. Bunlardan başka Prut nehri ile Mureş ve Someş nehirleri de önemlidir.
Romanya'nın başlıca zenginliğini, bir tarım ülkesi olması sağlamaktadır. Toprak ürünlerinin başında buğday ve mısır gelmektedir. Bu arada bağlar, geniş alanlar kaplar. Orman ürünleri de, Romanya'nın önemli gelir kaynaklarından birini meydana getirir. Bu arada hayvancılık ve balıkçılık da oldukça gelişmiştir.
Fakat, Romanya'nın, toprak üstü servetlerinin dışındaki asıl gelir kaynağını, toprak altı zenginlikleri meydana getirmektedir. Bu zenginliklerin başında petrol gelmektedir. Yılda 11 milyon ton kadar petrol elde edilmektedir. Bundan başka kömür, demir, manganez, bakır, kalay, gümüş de önemlidir.
Tarih : Romanya'nın eski halkını Daçyalılar meydana getirmektedir. M.S. ikinci yüzyıldan itibaren buraları Avrupa'nın çeşitli kavimlerinin saldırılarına uğramıştır. Romalılar, Gotlar, Hunlar, Avarlar, Slavlar, Moğollar, buralarda zaman zaman hüküm sürmüşlerdir. Romanya Xrv. yüzyıldan itibaren Türklerin egemenliğine geçmiştir. Uzun asırlar Türk egemenliğinde kalan Romanya, ancak 1878 Berlin Antlaşması ile Osmanlı İmparatorluğundan ayrılabilmiştir. 1881 yılında krallık olmuş ve Avrupa'nın önemli devletleri arasında zaman zaman yer almıştır. İkinci Dünya Savaşı'nın ilk yıllarında, Almanlar'la birlikte Ruslar'a karşı savaşmış, fakat 1944 yılında Ruslar'a karşı yenilgiye uğrayarak Ruslarla barış imzalamıştır. 1946 yılından itibaren de Komünist Parti'nin yöneticiliği altında Komünist bloğu devletlerinden biri olmuş, böylece Demir Perde gerisi devletleri arasında yer almıştır. Krallık 1947 yılında kaldırılmıştır.
SIRTLAN « Hayvanlar
Memelilerin etoburlar takımından bir hayvan. Dağlık ve ormanlık yerlerde yaşar. Kurt boyunda bir hayvandır. Çoklukla sürüler halinde ve geceleri dolaşırlar. Bağırmaları çirkindir. Leşlerle ve büyük hayvanların artığı yiyeceklerle geçinirler. Burunları çok iyi koku aldığından, leşlerin yerlerini kolayca bulurlar. Çizgili ve benekli olmak üzere çeşitleri vardır.
