Nedir

İSTİRİDYE « Hayvanlar

Yumuşakçaların yassı solungaçlar sınıfından küçük bir deniz hayvanı Menteşe gibi birbiri üzerine kapanan iki kapak arasında bulunur. Saldığı özel bir salgı sonucu, kabuklarının arasında “inci” denen çok kıymetli süs eşyasını meydana getirir. İnci için çok avlandığı gibi eti de lezzetli ve makbuldür.

ENGİNAR « Bitkiler

Bileşikgillerden bir bitki. Kökü, yıllarca yaşar ve her ilkbaharda toprak üstü kısımları yeşerir. Dikenli bir bitkidir. İri ve topuz biçimindeki yeşil çiçeği vardır. Çiçekliği sebze olarak yemek yapmada kullanılır.

TUZ « Kimya

Tat vermek ya da kokuşmasını geciktirmek için yemeklere konan, toz halde ve beyaz renkte madensel bir madde. Kimyasal yapısı bileşik bir tuzdur. Sodyum ve klorun birleşmesinden meydana gelmiştir (Na Cl).

Tabiatta çok rastlanan bir maddedir. Deniz suyunda bazı göl sularında, eriyik halde, toprak altında taş, kaya ya da maden halinde bulunur. Bundan başka bütün canlıların yaşamasında gereken önemli maddelerden biridir. Kanda, iç dokularda bulunur. Bitkiler için de, belirli bir dereceyi aşmamak şartıyla, gereklidir. Bazı topraklar için. tuz değerli bir gübre olur. Tuz aşçılıkta olduğu kadar, konserve, salamura işlerinde turşuculukta leke, boya deri sanayinde de kullanılır. Porselen ve cam üzerindeki çay lekelerini çıkarmakta, badanada kirecin çıkmamasını önlemekte, bazı hallerde kusturucu, Nitrat darjan zehirlenmelerinde panzehir olarak kullanılır. Yorgun vücut ve organlar ılık tuzlu su ile banyo edilirse çabuk dinlenir ve yorgunluğun verebileceği zararlar giderilmiş olur. Çok sıcak su banyoları ayak ve bacaklardaki neuralji ağrılarına iyi gelir.

Tuz madenî kalın katlar halinde toprak altında bulunur. Bunlardan kuyu ve galeriler açılmak suretiyle iri kaya parçaları halinde çıkarılır. Tuzlu göllerden, deniz suyundan tuz elde etmek için, suları açılan kanallarla yayvan havuzlara alınır. Oradan güneşin altında kurumağa bırakılır. Su buğu olup uçunca geride tuz. ve eğer varsa, diğer eriyikler kalır. Bu tuz kaba, çokluk, esmer renktedir; birleşmişlerden de billurlar iridir. İçinde başka madde ya da çamur vardır. Bunları atmak tuzu temizlemek için ham tuz dökülür, eritilir. Eriyik üzerindeki kısım dibine çöküp tortular süzülüp atılır. Tekrar tekrar kaynatma ve süzmelerle temiz tuz eriyiği koyulaştırır. Yandan korunmaya bırakılırken, diğer taraftan santrfüjlü süzgeçlerde katılarla sıvılar birbirinden ayrılır. Sonra kalburdan geçirilir.

ORKESTRA « Müzik

Değişik tipte sazlardan meydana gelen müzik aletleri topluluğu. Bir orkestrada nefesli sazlar, yaylı sazlar, telli sazlar, vuruşlu sazlar bir arada bulunur. Orkestralar, 1 - Senfonik ya da konser orkestraları, 2 - Sairce orkestraları, 3 - Salon orkestraları olmak üzere başlıca üç tipte olur.

Senfonik orkestralar, büyük konserler için hazırlanan çok kalabalık (en azı 90 saz) topluluklardır. Sahne orkestraları, opera ve benzeri müzikli tiyatro eserleri için gerekli sazlardan meydana gelmiş topluluklardır. Salon orkestraları, kırk kadar sazdan meydana gelmiş orkestralardır.

Bugün opera ya da büyük senfonik eserlerde kullanılan orkestralar şu şekilde meydana gelmektedir : Birinci keman, 13 ikinci keman, 10 alto, 12 viyolonsel 10 kontrbas, 3 flüt, 2 obua 2 klarnet, 4 bas korno, 3 boru (trompet), 2 pistonlu boru, 3 trombon, 1 tuba, 1 küçük davul, 1 trampete, 1 üçgen, 1 davul, 1 zil ve lüzumlu halinde 1 den 4'e kadar harp.

GERMANYUM « Kimya

Kimyasal bir eleman. Atom ağırlığı 72.5 sembolü Ge, yoğunluğu, 540 tır. Bizmut'a benzer özelliktedir. Boz beyaz renkte, billûri ve gevrek bir madendir. Normal sıcaklıklarda parlaktır. 1886 yılında Wicker tarafından keşfedilmiştir.

HAVZA « Türkiye Coğrafyası

Samsun iline bağlı bir ilçe. İlçenin yüzölçümü 794 kilometrekare nüfusu 44.933 dür. Yüzeyi genel olarak tatlı meyilli ve yer yer ormanlarla kaplı sırtlardan meydana gelmiştir. İlçe, çok eski yıllardan beri kaplıcaları ile ünlüdür. Arpa ,buğday, pancar mısır ekimi önemlidir.İlçe merkezi 9.463 nüfuslu Havza kasabasıdır.