Devlet

ROKET

Kendi içindeki bir yakıttan aldığı itme gücü ile hareket eden ve silindir biçiminde olan bir araç. Son yılların en önemli silâhlarından biri olan roketlerin yapımı esas olarak şöyledir: Roketin içine basınçlı bir gaz doldurulur. Roketin içindeki bu gaz basıcdı, roketin her çeperi için aynıdır. Roketin arka tarafında bir delik açıldığında, roket içindeki bu gaz, basınçlı […]

SANCAK

Askerî bir topluluğun başında gezdirdiği, yazı işlemeli ve kenarları saçaklı bayrak. Osmanlılarda çeşitli renklerde sancaklar kullanılmıştır. Bunlar, genel olarak beyaz, kırmızı, yeşil ya da sarı renkte ipekten yapılmıştır. Üzerlerine sırma ile âyetler işlenmiştir. İlk Osmanlı sancağı “beyaz” dır. Selçuk Sultanının Osman Gazi‘ye gönderdiği bu bağımsızlık sancağı “ak sancak” adı ile anılır. Osman Bey zamanında Yavuz […]

SAYIŞTAY

Devletin gelir ve giderlerini, özel bir kanunla denetlemekle görevli kurul. Eski adı “Divanı Muhasebat” tır. Bizde, devletin gelir ve giderlerinin düzenli bir şekilde denetlenmesi, Tanzimatla başlar. Fakat, Büyük Millet Meclisi’ne bağlı bir kurul halinde çalışması, 1923 yılından sonradır.

SENATO

Bir devletin yasama erkini elinde tutan Meclislerden biri. Özellikle, iki meclisli demokratik rejimlerde, Meclislerden biri, milletvekillerinin meydana getirdiği Millet Meclisi, öbürü de senato üyelerinin meydana getirildiği Senato şeklinde kurulmuştur. 9 Temmuz 1961 tarihinde halkoyuna sunularak kabul edilmiş bulunan Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına göre yasama erki, doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine ait bulunmaktadır. T. Büyük Millet […]

SÖMÜRGE

Nüfusuyla birlikte, bağımsız bir devletin yönetiminde olan ve o devletin bölünmez bir parçası sayılan toprak. Sömürgeler, bağımsız birer devlet özelliği taşımazlar. Bununla birlikte, bağlı olduğu devletin, kendisine tanıyabileceği haklar içinde, kendi iç yönetimini düzenleyebilir. Bu düzenlemede, bağlı olduğu devletin kanunlarına ve tutumuna bağlı kalmak, esastır.

MİLLİ KÜTÜPHANE

Ankara’da Yenişehir semtinde, Namık kemal mahallesinde, Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı olarak kurulmuş olan kitaplık. 1946 yılından itibaren kurulması teşebbüslerine geçilmiş, 16 Ağustos 1946 tarihinde açılmış, 1951 yılında da Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı bağımsız bir müdürlük durumuna getirilmiştir. 250,000 i aşan kitap sayısı ile, Türkiye‘nin en önemli kitap sarayı durumunda olan bir müessesedir. Bu kitaplar arasında, […]

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

Türkiye’de, millî irade ve egemenliğin, temsil yolu ile kendinde toplandığı en önemli ve tek organ. 9 Temmuz 1961 tarihinde halkoyuna sunulan ve kabul edilen yeni anayasamıza göre Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu’ndan meydana gelmiştir. 9 Temmuz 1961 tarihinde halkoyu tarafından kabul edilen ve 15 Ekim 1961 tarihiyle yapılan genel seçimlerle ilk defa kurulmuş olan Türkiye […]

MUALLİM MEKTEBİ

Öğretmen okullarının eski adı. Erkek öğretmen okullarına “Darulmuallimin” kız öğretmen okullarına “Darülmualimat” adı verilirdi. İlk erkek öğretmen okulu, 1848 yılında İstanbul‘da açılmıştır. 1868 ve 1890 yıllarında öğretim sisteminde yapılan değişikliklerle ilkokul, ortaokul ve liselere öğretmen yetiştirir bir duruma gelmiş. 1909 yılından sonra, vurdun çeşitli bölgelerinde açılmış, 1924 yılından sonra öğretim sisteminde yeni bir değişiklik olmuş, […]

TÜRKİYE KIZILAY DERNEĞİ

Millî bir hayır ve yardım derneği. Savaşlarda yaralanan askerleri tedavi etmek ve sağlıklarım korumak, bazı zamanlarında, deprem, yangın, açlık bir çeşitli felâketlerde, bu felâkete uğrayanlara her bakımdan yardım etmek amaçları içinde kurulmuş bir dernektir .Özellikle, milletlerarası yapılan savaşlarda, yaralanan askerlerin tedavisinde, millet farkı gözetmeksizin bir yardım müessesesinin kurulması düşüncesi, XIX. yüzyılın ikinci yarısında Avrupa‘da yer […]

MUAHEDE

İki ya da daha çok devletin yetkili temsilcileri tarafından hukukî sonuçlar elde etmek amacıyla düzenlenen mukavele, antlaşma. Devletler arasında yapılan başlıca muahedeler (antlaşmalar) şunlardır , Hakem muahedesi, iki ya da daha çok devlet arasında çıkmış olan çeşitli anlaşmazlıkların çözümü için, milletlerarası bir hakeme başvurmasının devletlerce kabul edildiğini göstermek için yapılır. İttifak muahedesi, siyasî ya da […]