Devlet

MUAHEDE

İki ya da daha çok devletin yetkili temsilcileri tarafından hukukî sonuçlar elde etmek amacıyla düzenlenen mukavele, antlaşma. Devletler arasında yapılan başlıca muahedeler (antlaşmalar) şunlardır , Hakem muahedesi, iki ya da daha çok devlet arasında çıkmış olan çeşitli anlaşmazlıkların çözümü için, milletlerarası bir hakeme başvurmasının devletlerce kabul edildiğini göstermek için yapılır. İttifak muahedesi, siyasî ya da […]

VI – V2 SİLÂHLARI

Almanların İkinci Dünya Savaşı’nda kullandıkları gizli silâhların adı. İki değişik şekilde kullanılmış olduğu için, VI ve V2 kısaltmış adları ile anılmaktadır Almanlarca “misilleme silâhı” denen “Vergeltnngswaffe” kelimesinin baş harfinden alınmıştır. İkinci Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru, Avrupa‘nın Batı bölümlerinden İngiltere‘ye atılmak suretiyle kullanılmıştır. Uçan bir bomba olan ve 250 – 350 kilometre uzaklığa gönderilebilen pilotsuz bir […]

MAYIN

Denizde serbest olarak ya da bir yere bağlı olarak bulunan, karada ise toprakla örtülü olarak bulundurulan bombaya mayın adı verilir. Mayınlar özellikle savaş şifalarında düşmanların ilerlemelerine engel olmak için gerekli görülen yerlere, körfezlere, denizlere yerleştirilir. Bunlara dokunacak olan deniz taşıtları ya da karadaki taşıtlar, savaş araçları bunların patlamasına yol açarlar. Mayınlar, savaşlarda kullanıldığı gibi barış […]

YEŞİLAY KURUMU

İçki ve uyuşturucu zehir düşmanlığının başlıca silâhı olan telkin yoluyla yapma amacı güden bir kurum. 5 Mart 1920 tarihinde Profesör Mazhar Osman Uzman tarafından kurulmuştur. İlk adı “Hilâli Ahzar” olan bu kurum, sonradan “Yeşilay” adını almıştır. İçki kullanmayan kurum mensuplarına “Yeşilaycı” adı verilir.

PARLAMENTO

Başlıca vazifesi kanunları yapmak, genel bütçeyi düzenlemek, hükümeti kontrol etmek olan meclis ya da meclisler. Parlâmento, bir çok ülkelerde Temsilciler Meclisi ile Senato‘dan meydana gelmektedir. Eskiden, bir Meclis’li olan Türkiye Parlâmentosu, 27 Mayıs 1960 tarihinde yapılan Devrim hareketinden sonra, 9 Temmuz 1961 günü, halkoyu sonucu kabul edilen yeni Anayasaya göre, Cumhuriyet Senatosu ve Büyük Millet […]

PASAPORT

Yabancı bir ülkeye gidebilmek oralarda kimliği belirtebilmek için yetkili makamlardan alınan yol tezkeresi. Verilme şekli, özel kanunlarla düzenlenir. Pasaport kanunumuza göre, pasaportlar iki türlü olur: a – Diplomatik pasaportlar: Türkiye‘de Dışişleri Bakanlığı ve yabancı ülkelerde Türk elçilikleri ve siyasî temsilcilikleri tarafından verilir, b – Genel pasaportlar: Bunlar da üç türlüdür. 1) Herkese verilen pasaportlar (kendi […]

ROKET

Kendi içindeki bir yakıttan aldığı itme gücü ile hareket eden ve silindir biçiminde olan bir araç. Son yılların en önemli silâhlarından biri olan roketlerin yapımı esas olarak şöyledir: Roketin içine basınçlı bir gaz doldurulur. Roketin içindeki bu gaz basıcdı, roketin her çeperi için aynıdır. Roketin arka tarafında bir delik açıldığında, roket içindeki bu gaz, basınçlı […]

SANCAK

Askerî bir topluluğun başında gezdirdiği, yazı işlemeli ve kenarları saçaklı bayrak. Osmanlılarda çeşitli renklerde sancaklar kullanılmıştır. Bunlar, genel olarak beyaz, kırmızı, yeşil ya da sarı renkte ipekten yapılmıştır. Üzerlerine sırma ile âyetler işlenmiştir. İlk Osmanlı sancağı “beyaz” dır. Selçuk Sultanının Osman Gazi‘ye gönderdiği bu bağımsızlık sancağı “ak sancak” adı ile anılır. Osman Bey zamanında Yavuz […]

SAYIŞTAY

Devletin gelir ve giderlerini, özel bir kanunla denetlemekle görevli kurul. Eski adı “Divanı Muhasebat” tır. Bizde, devletin gelir ve giderlerinin düzenli bir şekilde denetlenmesi, Tanzimatla başlar. Fakat, Büyük Millet Meclisi’ne bağlı bir kurul halinde çalışması, 1923 yılından sonradır.

SENATO

Bir devletin yasama erkini elinde tutan Meclislerden biri. Özellikle, iki meclisli demokratik rejimlerde, Meclislerden biri, milletvekillerinin meydana getirdiği Millet Meclisi, öbürü de senato üyelerinin meydana getirildiği Senato şeklinde kurulmuştur. 9 Temmuz 1961 tarihinde halkoyuna sunularak kabul edilmiş bulunan Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına göre yasama erki, doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine ait bulunmaktadır. T. Büyük Millet […]