Nedir

KARŞIYAKA « Türkiye Coğrafyası

İzmir iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 110 kilometrekare, nüfusu 76.767 dir. İlçe, İzmir ilinin doğusundadır, yüzeyi, İzmir körfezinin kuzeyini çevreleyen Yamanlar dağının tatlı meyilli, yer yer maki ve çamlıklarla örtülü yamaçlarından ve dümdüz alüvyal bir ovadan ibarettir. İlçe merkezi, aynı zamanda İzmir şehrinin semtlerinden biri olan 69. 489 nüfuslu Karşıyaka kasabasıdır.

KARAMANOĞULLARI « Tarih

Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılmasından sonra meydana çıkan Anadolu beyliklerinden biri. Osmanoğullarından sonra en büyük ve en kuvvetli olan beyliktir. 1256 yılından, 1483 yılına kadar sürmüştür.Oğuzların Sa'lur boyundan oldukları sanılan Karamanoğullarının bir bölümü Selçuklular zamanda Kilikya sınırı üzerine ve Ermenak taraflarına yerleştirilmişti. Bu bölümün başkanı olan Kerimeddün Karaman, Selçukluların kuvvetsizliğinden istifade ederek kudretini arttırmış, oğlu Mehmet Bey, Anadolu'da baskın hareketlerinde bulunan Moğollarla çarpışmış ve Konya'yı ele geçirmiştir. Mehmet Bey'den sonra gelen Karaman aşireti başkanı ve uç beyi olan oğulları, devamlı olarak Moğollarla mücadele etmişler, 1312 yılında ikinci defa Konya'yı ele geçirmişler ve İlhanlıların Anadolu valisi Demir taş’a boyun eğmemişlerdir. Demartaş'ın Mısır'a kaçması üzerine de Karaman beyliği bağımsız bir devlet özelliğini kazanmıştır. (1312).

Karaman Beyi Alâadin Ali Bey, Osmanlılarla ilk defa iyi bağlantılar kurmuş, Osmanlı sultanı Murat I. in kızını almıştır. Fakat, Osmanlıların fazla ilerlemeleri üzerine Osmanlılarla bir iki savaşa girmiş, yenilgiye uğradığı için de beyliğinden bazı bölgeleri Osmanlılara bırakmıştır. Son olarak Alâaddin Bey, Yıldırım Bayezit'le çarpışmış, yenilgiye uğratılarak öldürülmüş ve Konya Osmanlıların eline geçmiştir. (1398). Fakat Ankara Savaşı yenilgisinden sonra, Karaman Beyliği, Timur tarafından yeniden kurulmuştur (1402).

Bu olaydan sonra, Anadolu'da Osmanlı Devleti'nin en önemli düşmanlarından biri durumuna gelen Karamanlılar, her fırsatta Osmanlılarla karşı karşıya gelmekten çekinmemişlerdir. Fatih, her zaman Osmanlıların zor anlarından istifade etmek isteyen Karamanlılar üzerine yürümüş, Konya ve Karaman'ı Osmanlı sınırlarına katmıştır. Bir süre sonra da Karamanoğulları beyliği tarih sahnesinden silinmiştir.

Karamanlılar, meydana getirdikleri bir çok sanat eserlerinin yanında, Anadolu'da Türkçeyi resmî dil olarak kabul eden ilk Türk beyliğidir.

ALTIN ORDU İMPARATORLUĞU « Tarih

Doğu Avrupa'da Aşağı İdil boyunda (Volga) bulunan Türk-Moğol devleti. Altın Ondu, Cengiz Han tarafından yapılan Türk-Moğol seferleri sonucu olarak kurulmuştur. 1235 yılında toplanan Büyük Kurultay, batıya doğru büyük bir sefer açılmasına karar vermiş, bu de Cengiz'in torunu ve Cuci'nin oğlu Batu Han'a verilmiştir. 1236 ilkbaharında sefere başlanmış, 1240 yazına kadar bütün Rus yurdu ile Kıpçak bozkırları ele geçmiştir Bu akınlar, Macaristan'a Balkanların bir kısmama kadar devam etmişse de Batu Han, 1241 yılında İdil boyuna dönmüş ve Aşağı İdil boyunu merkez olarak seçmiş ve devletini kurmuştur

Cengiz Han, ölümünden (1227) önce İrtiş Irmağı ve Balkaş gölünün batısındaki yerleri büyük oğlu Cuci'ye verdiğinden, Batu Han tarafından alınan ve “Cuci Ulusu” adı verilen bu ülkeler sonradan “Altın Ordu” adı ile anılmıştır.

Hukuk bakımından Karakurum'da hüküm süren Moğol İmparatorluğuna bağlı olmakla beraber, alanında tamamıyla bağımsız bir devlet olan Altın Ordu, Moğol împaratorluğundaki esaslara göre düzenlenmiştir.

Saray şehrini başşehri yaparak burada oturan Batu Han, devletini başarı ile yönetmiş, Kıpçak Bozkırlarım, Orta ve Aşağı İdil Bölgesini, Aral gölü çevresini, Harzen'i Azerbaycan'a kadar Kafkasları almıştır.

Batu Han'ın yerine geçen Berke Han (1257 - 1266) zamanında, bilhassa İlhan'lılar Devletinin kurucusu Hülâgû Hanla uzun çarpışmalar olmuş ve Hülâgû Han, yenilgiye uğramıştır.

Berke Han'dan sonra hükümdar olanlar, Altın Ordu Devletini daha kuvvetli bir devlet haline getirmişler, bilhassa Özbek Han ve Canıbek Han zamanlarında Altın Ordu Devleti en kuvvetli zamanlarını yaşamıştır. Bu hükümdarlar zamanında Azerbaycan alınmış ve Rus prensleri vergiye bağlanmıştır.

Fakat Berdibek Han'ın 1359 da ölümü üzerine Altın Ordu Devletinde karışıklıklar başlamış, Hanlar ve prensler arasında şiddetli çarpışmalar olmuştur. Bu didişmeler sonucu devlet zayıflamış Litvanya Dukalığı sınırlarını genişletmiş Moskova'da oturan Ruslar da fırsattan istifade etmişlerdir. Bununla beraber Toktamış Han, 1380 yılında, Timur'un yardımı ile birliği tekrar kurmuştur. Fakat bir müddet sonra, 1391 ve 1395 yıllarında Timur'un Toktamış Han üzerine yaptığı seferler, devleti temelinden sarsmıştır. Başşehri olan Saray şehri yıkılmış, Altın Ordu'nun en ileri gelen aileleri öldürülmüştür. Toktamış, 1398 de Saray şehrine tekrar girmişse de yenilgiye uğramış ve Litvanya Dukalığıma sığınmak zorunda kalmıştır.

Altın Ordu, on üçüncü ve on dördüncü yüzyıllarda ekonomi, siyaset ve kültür bakımından Doğu Avrupa'nın en büyük devleti olmuştur. Sosyal ve tarihî bir zaruret olarak müslümanlığı kabul etmişlerdir. Altın Ordu'nun gerek Rus tarihinde gerekse Hazer Denizi ve Karadeniz ülkeleri tarihinde önemli etkileri olmuştur.

OPERET « Bilim ve Sanat

Eğlenceli ve hafif konular üzerinde yazılıp bestelenmiş, kısmen konuşmalı, kısmen de besteli sahne eseri. Operetlerin özellikle müzik kısmı çabuk öğrenilir ve kulakta kalacak şekilde bestelenmiştir. Bir çok çeşitleri vardır.

RABAT « Dünya Coğrafyası

Fas krallığının merkezi olan şehir. Atlas Okyanusu kıyılarında, Bu - Regreg nehri ağzında 156.200 nüfuslu bir şehirdir. XII. XIII. XIV. yüzyıllardan kalma tarihi yapıları ile ünlüdür.

CELAYİRLİLER « Tarih

Orta Doğuda Türkleşmiş bir Moğol devleti, Celâyirliler, XIII. yüzyıl ortalarında ilhanlılarla birlikte Orta Doğuya gelmişler, İlhanlı tarihi boyunca önemli roller oynamışlardır.

Celâyirliler, İlhanlılarla birlikte Müslümanlığı kabul etmişler ve kendi dilleri yerine Türkçe konuşmağa başlamışlardır. Celâyirlilerin lideri Şeyh Hasan, 1333 tarihinde İlhanlılar tarafından Anadolu genel valiliğine tâyin edildi. 1336 tarihinde de bu vazifesinden aynla rak kendi başına bir devlet kurdu. Yeni kurulmuş olan bu devlet, Anadolu’nun doğu bölgelerinde geniş toprak sahibi oldu.

Fakat, Timur'un Anadolu'ya doğru olan akınları sırasında, Celâyir devleti, Timur'un egemenliğine geçti. Celâyir beyi Sultan Ahmet, ilkin Mısır Memlüklerine, sonra da Yıldırım Beyazit'e sığındı. Ankara Savaşı yenilgisinden sonra, büsbütün sesini çıkaramaz oldu. Fakat Timur'un ölümünden sonra, yeniden devletinin başına geçti. Bağdat'ı ele geçirdi. Fakat, bu sefer Karakoyunlularlâ devamlı savaşlara girişmek zorunda kaldı. Böylece Celâyir devleti 1411 yılında, Karakoyunluların egemenliğine geçmiş oldu.