CEMRE « Toplum ve Toplum Yapısı
Baharın başlamasına yakın, ilkin havada, sonra suda, en sonra da toprakta, altışar gün ara ile meydana geldiği kabul edilen sıcaklık yükselişi. 19-20 Şubat ta birinci cemre havaya, 26 - 27 Şubatta ikinci cemre suya, 5-6 Mart'ta üçüncü cemre toprağa düşer. Böylece bu tarihlerde ilkin havanın, sonra suyun, en sonra toprağın ısındığı kabul edilirdi.
Cemre düşmesi tabirine, çeşitli söylentiler karışmaktadır. Bunlardan birine göre, göçebe Araplar, birbiri içine girme üç ağıl yaparlar, bunlardan birine büyük baş hayvanları, ortadakine küçükbaş hayvanları koyarlar, en iç bölümünde de kendileri otururlarmış. Kışın üç bölümde ayrı ayrı ateş yakarlar ve havaların ısınmasına göre, dıştan içe doğru ateşleri söndürürlermiş. Buna da “cemre düşmesi” adını verirlermiş.
ERDEMLİ « Türkiye Coğrafyası
İçel iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 1.829 kilometrekare, nüfusu 33.178 dir.İlçenin yüzeyi ormanlarla kaplanmış tatlı meyilli yamaçlarla, Akdeniz kıyısına paralel olarak uzanan kıyı ovalarından ibarettir. İlçe halkı hububat ekimi ve bahçe ziraatı ile geçinmektedir.İlçenin merkezi 5.173 nüfuslu Erdemli kasabasıdır.
ATMOSFER « Yeryüzü
Yeryuvarlağı çevreleyen gaz tabakası. Çeşitli gazların karışımından meydana gelmiştir. 30 kilometre yüksekliğe kadar yapılan ölçülere göre atmosferde % 78.03 oranında azot, % 20.99 oranında oksijen bulunmaktadır.
Bu iki gazdan başka % 0,9 argon, % 0.03 karbondioksit, % 0.01 hidrojen, % 0,002 neon, % 0,0005 helyum, % 0,0001 kripton, % 0.0001 ozon, % 0.00001 ksenon bulunmaktadır.
Atmosfer başlıca üç bölüme ayrılır:
1 - Troposfer, içinde meteorolojik olayların meydana geldiği nemli tabakadır. Yüksekliği, kutuplarda 10 kilometre, ekvatorda 17 kilometredir. Sıcaklık, yükseldikçe hızla azalır ve belli bir derecede en düşük değerini alır. Orta enlemdeki yerler için troposfer içinde yukarı doğru sıcaklık azalması yaklaşık olarak her kilometre için 6 derecedir.
2 - Stratosfer, troposfer tabakasının üstünde bulunmaktadır ve nemsizdir. Troposfer ve stratosfer sınırında sıcaklık en düşük oranda bulunur. Bugünkü bilgilerimize göre stratosferde bir sıcaklık yükselimi görülmektedir.
3 - İyonosfer, güneşin ultraviyole ışınımının ve kozmik ışınının etkisiyle meydana gelen iyonlanmış tabakalardır. Bunlardan biri 110 - 120 kilometre arasındaki E, (kâşiflerinin adı ile Kenelly-Heaviside) tabakası, ötekisi 120-160 kilo metre arasındaki F (kâşifinin adı ile Appleton) tabakasıdır. Son bir iki yıl içinde yapılan roket ve sun'î peyk araştırmalarının sonuçları açıklanmadığı için, eskiden yapılan teorik incelemelere göre bu tabakalardaki sıcaklık oldukça yüksek bulunmaktadır.
Her cisim gibi atmosfer de içindeki maddelerin ağırlığı yüzünden aşağıya doğru bir basınç yapar. Atmosferin yeryüzünde bir santimetrekare üzerine yaptığı basınç 1.033 kilogramdır. Hava basıncı yükseklik ile küçülür, atmosferin yoğunluğu da yükseldikçe azalır.
Atmosfer, Yer'in ısı idaresinde önemli bir rol oynar. Güneş'in Yer'e gönderdiği enerji, atmosferde absorbsiyon ve dîfüz yansımağa uğrayarak yeryüzüne ulaşır.İnsan hayatı için gerekli ısıyı veren, rüzgârların ve suların hareketlerini, bulutların meydana gelmesini, bitkiler alemindeki özümlemeyi sağlayan yeryüzündeki bütün enerjilerin kaynağı; atmosferin üstüne düşen bu enerjidir.
Uzayla ilgili olan son araştırmaların, atmosferin yapısına ait deneysel temellere dayanan emin bilgiler sağlayacağı muhakkaktır.
BOSNA – HERSEK « Dünya Coğrafyası
Yugoslavya'nın 6 eyaletinden biri Yüzölçümü 51.564 km. karedir; bunun 41 908 km. karesi Bosna, 9.656 km. karesi de Hersek'tir. Nüfusu 3.127.000'dir. (1960) Bu nüfusun 1.350.000'i Müslüman Boşnaktır, bunun da birkaç bini Arnavut ve Türk'tür Hersek’te toplu halde az miktarda Türk vardır.
Bosna - Hersek denizden uzak, dağlık bir ülkedir. Hırvatistan'a ait Dalmaçya şeridi memleketi denizden ayırmıştır. 2.534 m. ye kadar yükselen arazinin kuzey sınırını Sava nehri çizer. Sava'nın Una kolu kuzeybatıdan, Drina kolu da doğudan Bosna'yı sınırlar. Bunların arasında Vrbas ve Bosna ırmakları kuzeyden güneye uzanır. Memlekette ovalara az rastlanır. İklim ılıktır. Mevsim yağışları vardır. Bitki örtüsü Orta Avrupa'yı andırır. Arazinin yüzde 50'si orman, yüzde 30'u tarla, yüzde 17'si çayırdır. Halk tahıl, patates, pancar tarımı ve meyvecilikle geçinir Hayvancılık da gelişmiştir. Keçi, koyun, sığır ve Hristiyanlar arasında domuz beslenir. Dericilik, tütün işçiliği, kereste işleri bakırcılık, küçük sanayi halinde bulunur. Demiryolu Bosna - Hersek'i, Tuna'dan Adriyatik'e bağlar.
Bosna'nın başşehri Bosnasarayı (Sara jevo) 173.000 nüfusludur.
DEMİRPERDE « Devlet
Sovyetler Birliği ile Doğu Avrupa'da Rusya taraftarı olan komünist bloğu içindeki devletleri (Arnavutluk, Bulgaristan, Çekoslovakya ,Macaristan, Polonya, Rumanya) öbür Avrupa devletlerinden ayıran sınır. Bu deyim ikinci Dünya Savaşı'ndan sonra ortaya çıkmıştır. Hür dünya devletlerini meydana getiren Avrupa devletlerinden, Demir Perde bloğu içinde bulunan devletlere girmek, çeşitli kayıtlar yüzünden imkânsız denecek kadar zordur.
ÇATALZEYTİN « Türkiye Coğrafyası
Kastamonu iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 1945 kilometrekare, nüfusu 17.164 tür. İsfendiyar dağlarının Karadeniz'e doğru alçalmış olan kuzey etekleri ile Karadeniz kıyıları arasında bulunur. Bu sebeple toprak güneye doğru yükseklik kazanır. İlçe halkının geniş çoğunluğu tarımla uğraşır. Keten ve kenevir, oldukça bol oranda yetiştirilir. Merkezi 1.372 nüfuslu Çatalzeytin kasabasıdır.