Nedir
ÖKÜZ « Hayvanlar
Sığırın erkeğine verilen ad. Evcilleştirilmiş iri bir hayvandır. Özellikle çiftçilerin çoğu işlerinde kullanılır.
GOMALAKA « Teknik
Cila yapmakta kullanılan bir madde. Kırmızımtırak koyu kahve rengi, şeffaf çok ince tabaka meydana getiren hayvansal bir maddedir. Hindistan'da yetişen bazı ağaçlara (Kuşum, Ber, Palas gibi) dadanan Laccilerlacca böceğinin kurtlarının salgısı sonucu meydana gelir.Salgılı dallar kesilir ve imalâthanelerde gomalaka kristalleri bıçaklarla kazınarak temizlenir ve piyasaya verilir.
Dünya gomalaka ihtiyacının % 881 Hindistan tarafından karşılanmaktadır.
VI - V2 SİLÂHLARI « Devlet
Almanların İkinci Dünya Savaşı'nda kullandıkları gizli silâhların adı. İki değişik şekilde kullanılmış olduğu için, VI ve V2 kısaltmış adları ile anılmaktadır Almanlarca “misilleme silâhı” denen “Vergeltnngswaffe” kelimesinin baş harfinden alınmıştır. İkinci Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru, Avrupa'nın Batı bölümlerinden İngiltere'ye atılmak suretiyle kullanılmıştır. Uçan bir bomba olan ve 250 - 350 kilometre uzaklığa gönderilebilen pilotsuz bir uçak özelliğinde olan bir bombadır.
VI 12 - 13 Haziran 1944 gecesi Londra üzerine düşürülmüş ve büyük bir paniğin çıkmasına sebep olmuştur. V2 silâhı da 8 Eylül 1944 gecesi İngiltere'ye fırlatılmıştır. Büyük zararlara sebep olan bu silâhlar, İkinci Dünya Savaşı'nın Almanya'nın lehine sonuçlanmasını sağlayamamıştır.
SIKIYÖNETİM « Yönetim Şekilleri
Olağanüstü zamanlarda, memlekette güvenliğin sağlanması için, Anayasanın tanıdığı sınırlar içinde, orduca kurulan yönetime verilen ad. Sıkıyönetim, Başbakanlığın teklifi sonucu, Büyük Millet Meclisinin kabul etmesi ile kurulur. Ya bütün memlekette, ya da belirli bölgelerde, belirli bir süre için kurulur. Bu süreler, gerektiğinde Büyük Millet Meclisi tarafından uzatılabilir.Sıkıyönetim halinde, bütün idare askerî yönetimin elinde bulunur. Her çeşit idarî tedbirler almak, sıkıyönetim Komutanlığının yetkileri içindedir. Bu yönetim sırasında, askerî mahkemelerin yetkileri, sivil şahıslar için de uygulanabilir.
Türkiye'de Sıkıyönetim : Türkiye’de Sıkıyönetim kurulması, ilkin 1876 yılında ilân edilen Anayasa ile kabul edilmiştir. Bu zamanda Sıkıyönetim, hükümetin teklifi üzerine, padişah tarafından ilân edilirdi.
İlk Sıkıyönetim, 31 Mart Olayı sonucu olarak, 12 Nisan 1909 da ilân edilmiştir. Çok kanlı kararları uygulayan bu Sıkıyönetim, üç yıl devam ettikten sonra 15 Temmuz 1912 tarihinde son bulmuş, ancak 13 gün sonra 42 gün süren ikinci Sıkıyönetim ilân edilmiştir.
Fakat, Osmanlı İmparatorluğu'nun her taraftan büyük yenilgilere uğradığı bu tarihlerde, Balkan Savaşı'nın başlaması ve seferberliğin ilân edilmesi üzerine, üçüncü Sıkıyönetim 21 Eylül 1912 tarihinde ilân edilmiştir. Bütün Birinci Dünya Savaşı boyunca devam eden bu Sıkıyönetim, Türkiye'deki Sıkıyönetimlerin en uzunu olmuş ve yedi yıl sürdükten sonra 11 Ekim 1919 tarihinde son bulmuştur.
17 Mart 1920 tarihinde ilân edilen dördüncü Sıkıyönetim, düşman işgali altında bulunan İstanbul'da ilân edilmiştir ve Osmanlı İmparatorluğu zamanının son Sıkıyönetimidir. Bu Sıkıyönetim, ne yazık ki, yabancılar tarafından uygulanmıştır.
Türkiye'de Sıkıyönetim idarelerinin beşincisi ve Türkiye Cumhuriyetinin ilk Sıkıyönetimi, İkinci Dünya Savaşı yıllarında, 1941 de kurulmuştur. Bütün savaş boyunca devam etmiş ve 22 Aralık 1947 tarihinde son bulmuştur. Altıncı Sıkıyönetim, 6/7 Eylül 1955 tarihindeki olaylar üzerine ilân edilmiş ve dokuz ay sürmüştür.
Yedinci Sıkıyönetim idaresi ise, İstanbul Üniversitesinde, Demokrat Parti iktidarı tarafından çıkarılan kanunları ve tutulan yolu protesto etmek isteyen üniversiteli gençlerin 28 Nisan 1960 tarihinde çıkardıkları ayaklanma üzerine aynı gün kurulmuş, Demokrat Parti Hükümetinin, Türk Silâhlı Kuvvetleri tarafından iktidardan uzaklaştırılma tarihi olan 27 Mayıs 1960 tarihine kadar sürmüştür. Ancak, bu tarihten sonra da Sıkıyönetim devam etmiş, fakat bu tarihten sonra devam eden Sıkıyönetim, Millî Birlik İdaresinin Sıkıyönetim'i olmuştur.
Böylece bu Sıkıyönetim, Millî Birlik Hükümetinin devam ettiği sürece yürürlükte kalmış, bu süre içinde Kurucu Meclis kurulmuş, yeni Anayasa halk tarafından onaylanmış ve 15 Ekim 1961 tarihinde yapılan genel seçimlerle, yeni Türkiye Büyük Millet Meclisi açılarak, Türkiye Cumhuriyeti yönetimi, sivil idareye devredilmiştir. Bu durum sonucu olarak da, Türkiye'deki yedinci Sıkıyönetim 30 Kasım 1961 tarihinde son bulmuştur.
21 Mayıs 1963 olayları sonucu olarak da Ankara, İstanbul ve İzmir'de, sekizinci Sıkıyönetim ilân edilmiştir.Bu Sıkıyönetim, ikişer aylık sürelerle yenilenmiş, 1964 yılında uygulanmasına son verilmiştir.
İNÖNÜ MEYDAN MUHAREBESİ , (Birinci) « Tarih
Kurtuluş Savaşı'nda, Millî Mücadele ordusunun kazandığı ilk muharebe. Batı cephesinde ilerlemelerine devam eden Yunanlılar, Ethem ile bir takım kuvvetlerinin kendilerine katılmasını fırsat bilerek Bursa bölgesindeki üç tümenden ikisi ile taarruza kalkıştılar (6 Ocak 1921). Uşak cephesinde de şaşırtıcı harekâta giriştiler. Taarruzun ilk amacı Eskişehir'i halletmek ve Anadolu şimendiferlerini bu önemli mevkiini kontrolleri altına almaktı. Türk ordusu muharebeyi kabul ettiği takdirde, Ethem'in atlı kuvvetleriyle onu arkadan kuşatarak toptan mahvetmeyi ve bu suretle Türkiye Büyük Millet Meclisini dağıtmayı da hesaba katmışlardı. Yunanlıların bu hususta düşünülmüş' plânına karşı, Türk Kuvvetlerinin 61 nci tümeni ile bir süvari tugayı Kütahya'da bırakılarak 11 nci tümen ile 4 ncü Tümenin 58 nolu Alayı İnönü bölgesinde mevzi aldı. 9 Ocak akşamı iki taraf kuvvetleri İnönü’nde karşı karşıya gelmiş bulunuyorlardı. Yunanlıların 20.00 D tüfek, 150 ağır makineli tüfek, 50 top ve 200 kılıç kuvvetine mukabil Türklerin 6.000 tüfek, 50 makineli tüfek 20 top ve 300 kılıç kuvveti vardı. İnönü Muharebesi 1 Ocak sabahı sisli bir havada başladı. Cephe Kumandanı Miralay ismet Bey İnönü’nde bulunuyor ve Türk Ordusunun harekâtını idare ediyordu. Yunanlılar Eskişehir - Bozüyük demiryolunun güney alanında büyük zayiata uğradılar ise de, demiryolunun kuzeyinde başarılar kazandılar ve hattâ bir aralık İnönü istasyonuna kadar arazi kazandılar. Bununla berber birliklerimizin mukaveme karşısında 10/11 Ocak gecesi (1921)firara mecbur kaldılar. Kütahya Cephesi de Yunanlılar ile beraber hareket eden Ethem de perişan edildi.
Birinci İnönü zaferi memleket içine ve dışında büyük aksilikler yarattı. Yunanlılar ilk defa olarak Milis Kuvvetleriyle değil fakat muntazam ordu birlikleriyle muharebe etmişler ve Mehmetçiğin kuvvetli tokadını yiyerek sersemlemişler. Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümetinin otoritesi bu zaferle artmış oldu Halkın millî dâvanın mutlaka kazanılacağı hususundaki güveni arttı. Yunanlara itimat göstermiş olan itilâf Devletleri bile bu zafer karşısında hâsıl olan durumu gözden geçirerek yeni kararlar almak lüzumunu duydular.
KARADENİZ « Dünya Coğrafyası
Asya ve Avrupa arasında bir iç deniz. Güneybatısı İstanbul Boğazı Marmara denizi, Çanakkale Boğazı aracı ile Ege denizi ve Akdeniz'le birleşir. Yüzölçümü 435.000 kilometrekaredir. Kuzeydoğuda bir iç deniz meydana getirir. Bu, Kerç boğazıyla Karadeniz'e karışan Azak denizidir. Kuzeyinde, doğusunda Rusya'ya, güneyinde Türkiye'ye, batısında Bulgaristan ve Rumanya'ya ait kıyılarla çevrilidir. Bu denize başlıca Tuna, Dinyester, Dinyeper. Don Kızılırmak, Sakarya nehirleri dökülür. Suyu Akdeniz sularından daha az tuzlu ve ondan soğuktur. Ortalama derinliği 1.700 metredir. En derin yerleri 3.200 metreye ulaşır. İklimi çok serttir. Kışın, şiddetli kuzeydoğu rüzgârları, eser. Bu zamanlarda deniz çok tehlikelidir. Kışın 15 .20 gün kadar Odesa kıyıları donar. Kerç boğazında bu donma süresi 40 gün kadardır.
