Astronomi

GÖK

Yeryüzünün üzerine mavi bir kubbe gibi kapanan boşluk. Bu boşlukta gök cisimleri bulunur. Bütün bu evren, astronomi biliminin konusunu meydana getirir. Gök cisimleri ile dolu olan gök kubbesi, en eski devirlerde dahi, dünyanın her parçasında yaşayan insanların dikkatini çekmiştir. Göksel olayların en eski kavimlerle başlayan gözlemleri, yüzyıllar boyunca sürüp gittikten sonra, tabiat olaylarının, belli kanunlara […]

GÖKKUŞAĞI

Düşmekte olan yağmur damlacıklarında güneş ışınlarının kırılıp yansımasıyla havada beliren yedi renkli ve kemer biçimindeki görüntü. Beyaz ışık olarak yansıyan güneş ışınları, yağmur damlacıklarına rastladıklarında, her yağmur damlasının bir prizma vazifesi görmesi sonucu, tayf meydana getirirler. Böylece, gökte bir yay şeklinde kırmız portakal – sarı – yeşil – mavi – çivit menekşe renklerini belirtmesi ile […]

GÖKGÜRÜLTÜSÜ

Şimşek çakmasından sonra duyulan gürültü. Yıldırımın meydana gelmesine sebep olan çok kuvvetli elektrik akımı, şimşek çakmasına kadar kısa bir zaman içinde, çevresindeki havayı şiddetle ısıtır. Bu ısınma sonucu, hava moleküllerinde birdenbire bir genişleme meydana gelir. Genişleyen hava, hızla daha soğuk havanın bulunduğu yere doğru akma başlar. Havanın bu hareketi, gök gürültüsünü meydana getirmiş olur. Bugün, […]

KUTUP YILDIZI

Geceleri kuzey yönünde görülen parlak, iri bir yıldız. Yeri, hemen hemen hiç değişmediğinden “demir kazık” da denir. Göğün kuzey kutbundan 10 – 20 kadar uzakta bulunur ve Kuzey Yarımküresinden kolaylıkla görülür. Çok eski zamanlardan beri, yerini değiştirmemesi özelliğinden dolayı, gezginlerin ve gemicilerin yönlerini bulmaları için bir belirli nokta olarak kullanılmıştır.

KUYRUKLU YILDIZLAR

Gökyüzünde bazen gördüğümüz arkalarında uzun ya da kısa, çatal gibi ayrılmış ışıklı bir yol bırakarak gezen yıldızlara verilen ad. Gözlenen bir kuyruklu yıldız, genel olarak üç bölüme ayrılabilir: a – Kuyruklu yıldızla en parlak ve yoğun yeri olan “çekirdek”, b – Çekirdeği çepçevre soran, ışıklı bir gaz kitlesinden meydana gelen “bürüçük” c – Kuyruklu yıldızın […]

AKANYILDIZ

Bulutsuz bir gecede zaman zaman bir yıldızın yerinden koparak kısa bir zaman sonra kaybolur gibi sönmesi olayı. Bu olay gerçekte yıldız kayması olayı değildir. Belirli yörüngeler üzerinde hareket eden ve meteor denilen gök taşlarının yer yüzü atmosferine girmesi ile meydana gelir. Yeryüzü güneş etrafında dönerken böyle bir meteorun veya meteor sürüsünün yörüngesinden geçer ve bunların […]

NEBÜLOZ

Yıldızlardan başka gökyüzünün başka yerlerinde görülen beyaz lekeler. Işıklı ve gaz halinde çok büyük kütlelerdir. Beyazımtırak bulutlara benzediklerinden kendilerine bu ad verilmiştir. Bunları dürbünsüz olarak görmek imkânı yoktur. Görünen şekillerine göre başlıca üç sınıfa ayrılırlar: l – Düzgün olmayan nebülözler, sınırlan sonsuza uzanmış şekilde görünürler, içlerinde bir çok yıldızlar bulunmaktadır. 2 – Gezegen şeklinde nebülozler, […]

AY

Yer yuvarlığının çevresinde dönen ver Yer’in uydu (peyk) su olan gezegen. Yer den 5 defa küçük ve Yer’e olan uzaklığı ortalama olarak 384.000 kilometredir. (Yer’in etrafında eliptik bir yörünge etrafında hareket ettiğinden Yer’e olan uzaklığı sabit değildir. En yakın bulunduğu zaman 363.000 kilometre uzaklıktadır). Ay’ın kendisi bir ışık kaynağı değildir; sönük bir cisimdir. Güneş ışığı […]

SUNİ PEYK

Yeryüzünden, Ay ve öbür gök cisimleri hakkında bilgi edinmek amacı ile uzaya fırlatılan, Dünya‘nın, Ay‘ın Güneş’in ve öbür gök cisimlerinin peykleri olan, içlerinde bilgi toplamaya yarayan özel âletler bulunan madensel cisim. Ayda ve öbür cisimlerdeki hayatsal faaliyetler hakkında kesin bilgi edinmek Ay‘a ve öbür gök cisimlerine ulaşabilmek düşüncesi, yüzyıllardan beri, insanları ve bilginleri düşündüren önemli […]

BURÇLAR

Zodyak üzerinde bulunan on iki takım yıldızın ortak adı. Burçlar, gök küresi üzerinde kendi hizalarında bulunan on iki takım yıldızın adlarıyla anılırlar. Bu adlar M.Ö. Bin yılına doğru konulmuştur. On iki burç, şunlardır: Koç, Boğa, İkizler, Yengeç, Aslan Başak, Terazi, Akrep, Yay, Oğlak, Kova, Balık.